KÜLTÜR VE TABiAT VARLIKLARINI KORUMA YÜKSEK KURULU İLE KORUMA BÖLGE KURULLARI
BU KURUMLAR NE AMAÇLA KURULMUŞTUR?
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu ile Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili hizmetlerin, bilimsel esaslara göre yürütülmesini sağlamak üzere kurulur. (2863/51)
KÜLTÜR VE TABiAT VARLlKLARINI KORUMA YÜKSEK KURULU GÖREV VE YETKİLERİ NELERDİR?
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunması ve restorasyonuyla ilgili işlerde uygulanacak ilkeleri belirlemek,
b) Koruma bölge kurulları arasında gerekli koordinasyonu sağlamak,
c) Uygulamada doğan genel sorunları değerlendirerek görüş vermek suretiyle, Bakanlığa yardımcı olmak,
d) Koruma yüksek kurulu, planlama yetkisi bulunan kamu kurum ve kuruluşları ile valilik ve belediyelerin, koruma bölge kurullarınca alınmış şu konudaki kararlara ilişkin itirazları incelemek ve karara bağlamak:
- Sit alanı.
- Sit derecelendirilmesi.
- Sit geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları.
Koruma amaçlı imar planları ve revizyonlarına ilişkin kararlara karşı altmış gün içerisinde yapılan itirazları inceler ve karara bağlar.
KÜLTÜR VE TABiAT VARLlKLARINI KORUMA BÖLGE KURULLARI GÖREV VE YETKİLERİ NELERDİR?
Koruma bölge kurulları. Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde olmak kaydıyla aşağıdaki işleri yapmakla görevli ve yetkilidir. (2863/57)
- Bakanlıkça tespit edilen veya ettirilen korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının tescilini yapmak,
- Korunması gerekli kültür varlıklarının gruplandırılmasını yapmak,
- Sit alanlarının tescilinden itibaren üç ay içinde geçiş dönemi yapı şartlarını belirlemek,
- Koruma amaçlı imar planları ile bunların her türlü değişikliklerini inceleyip karar almak,
- Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının koruma alanlarının tespitini yapmak,
- Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarından özelliklerini kaybetmiş olanlarının tescil kaydını kaldırmak,
- Uygulamaya yönelik projeler ile değişiklikleri hakkında en geç üç ay içinde karar almak,
- Ören yerlerine ilişkin çevre düzenleme projeleri ile bunların hertürlü değişikliklerine ilişkin görüş bildirmek. Koruma amaçlı imar planı onaylanmış sit alanlarında tescilli taşınmaz kültür varlığı parselinde gerçekleştirilecek inşai ve fiziki müdahalelere ilişkin karar almak,
- Koruma amaçlı imar planının bulunmadığı sit alanlarında tüm parsellerdeki inşai ve fiziki müdahalelere ilişkin karar almak,
- Bünyesinde koruma uygulama ve denetim bürosu bulunmayan büyükşehir belediyeleri ve belediye sınırları içerinde kalan yerlerde 3194 sayılı imar Kanununun 21. maddesi uyarınca ruhsat gerektirmeyen tamirat ve tadilatlara ilişkin karar almak,
- Sit alanı içinde kalmayan korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve bunların koruma alanlarına ilişkin uygulamaya dönük kararlar almak.
- Naklinde zorunluluk bulunan korunması gerekli kültür varlıklarının uygulamaya yönelik işlemleri hakkında görüş bildirmek,
- Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı parsellerinde taşınmaz kültür varlıklarının mahiyetlerini etkilemeyecek şekilde ayrılma ve birleştirilmelerine ilişkin karar almak.
- Kanunun "Devir yasağı" ve "Kullanma" başlıklı 13. ve 14. maddelerinde yer alan konularda talep edilmesi halinde Bakanlığa görüş vermek,
- Kanunun "Kamulaştırma" başlıklı 15. maddesi uyarınca. taşınmaz kültür varlıkları ve bunların koruma alanları, kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, il özel idareleri ve mahalli idare birliklerince mevcut fonksiyon dışında bir amaçla kamulaştırılacak ise yeni fonksiyona ilişkin olarak Bakanlığa görüş vermek.
KÜLTÜR ve TABİAT VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULLARI HANGİ ÜYELERDEN OLUŞUR?
- Arkeoloji, sanat tarihi, hukuk, mimari ve şehir plancılığı konularında uzmanlaşmış kişiler arasından Bakanlıkça seçilecek beş temsilci.
- Yükseköğretim Kurulunca, kurumlarının arkeoloji, sanat tarihi, mimarlık, şehircilik bilim dallarından; aynı daldan olmamak üzere iki öğretim üyesi.
- Görüşülecek konu, belediye sınırları içinde ise Büyükşehirlerde Büyükşehir Belediye Başkanı veya teknik temsilcisi ile ilgili ilçe veya ilk kademe Belediyesi Başkanı veya teknik temsilcisi.
- Görüşülecek konu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile ilgili ise Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünden bir teknik temsilci.
- Görüşülecek konu, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile ilgili ise Vakıflar Bölge Müdürü veya teknik temsilcisi.
- Görüşülecek konu, Çevre ve Orman Bakanlığı ile ilgili ise konuyla ilgili teknik temsilci.
- Görüşülecek konunun müze müdürlüğünü ilgilendirmesi halinde ilgili müze müdürü.
İlgili Meslek Odaları, Koruma Bölge Kurulu toplantılarına gözlemci olarak katılabilirler.
Ayrıca kurula oy hakkı olmamak kaydıyla danışman uzman çağrılabilir.
KORUMA BÖLGE KURULLARININ ÇALIŞMA DÜZENi NEDiR?
Koruma Bölge Kurullarında değerlendirilecek konulara dair başvurular, ilgili Koruma Bölge Kurulu Müdürlüklerine yapılır. Konuların, kanunda belirtilen süreler içerisinde kurul gündemine alınmasından, Koruma Bölge Kurulu Müdürü sorumludur. Koruma Bölge Kurullarına yapılan başvurular üzerine; konunun kapsamına göre en az iki uzman tarafından mahallinde inceleme yapılır. Yapılan bu inceleme sonucu hazırlanan rapor ve diğer belgeler, değerlendirilmek üzere Koruma Bölge Kurullarına sunulur. Yapılan değerlendirme sonunda alınan kararlar, yazışma usulüne göre Koruma Bölge Kurulu Müdürlükleri tarafından dağıtılır.
Kaynak : Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması ve Yerel Yönetimler El Kitabı